History

Torck : 1887-1971 : kinderwagen- en speelgoedindustrie in Deinze – België.

De stad Deinze was in de vorige  eeuw hét centrum van een welvarende speelgoed- en kinderwagenindustrie. In 1887 reeds besloten de Heren Leon Van Heuverswyn en Eugène Hebbelinck een fabricageatelier voor kinderwagens op te richten in Deinze.

Hiermee konden ze heel vlug wedijveren met de vermaarde Engelse kinderwagens, niet alleen op het vlak van kwaliteit, maar ook wat de prijzen betrof! De firma werd in 1898 overgenomen door Victor Kluyskens en ging in 1911 over in handen van Paul Hautekeete en Emiel Torck. Na enige naamsveranderingen ontstond in 1927 de naamloze vennootschap “Les Usines Torck”.

Niet langer kinderwagens maar ook speelgoed werd hét product van de firma Torck. Met hun trapauto’s hebben zij, maar ook andere Deinse firma’s zoals Beeusaert, Periclès, Souplex, Swan  en andere, tot  ver buiten onze eigen landsgrenzen een succes gekend.

Torck Deinze : synoniem voor kwaliteit!

Gedurende de hele bedrijfsgeschiedenis van Torck werd “kwaliteit” altijd hoog in het vaandel gedragen! Het was een must! We h
ebben deze leuze helemaal overgenomen, en dat  weerspiegelt zich in onze privé verzameling trapauto’s : authenticiteit en kwaliteit primeert!

Torck liet zich voor de trapauto’s, door de jaren heen, vaak inspireren door de échte auto’s uit het straatbeeld.

Aanvankelijk, vanaf het ontstaan van Torck, tot de jaren ’30 w
erden auto’s  gemaakt in hout en carton bouilli! Hout is op dit moment, en zal dat altijd blijven , “dé grote liefde” van de familie Torck : met stoom en stoommachines wordt het in alle mogelijke vormen geperst. Dit geldt zowel voor de trapauto’s als voor de (kinder)meubeltjes.  Van deze  houten trapautomodellen zijn verschillende exemplaren in onze collectie aanwezig, allen nog in de originele oorspronkelijke en dus niet-gerestaureerde staat! Een unicum!

In de loop van de jaren ’30 werd dit hout en carton vervangen door stevige metaalplaat, voor het vervaardigen van sierlijke modellen trapauto’s.

Het assortiment wordt meteen flink uitgebreid, en het buitenland lonkt! Een filiaal in Nederland werd zelfs een absolute noodzaak : de “nederlandsche Torck”  werd een feit!

Hier werden enkel voorraden opgeslagen, om de buitenlands markt sneller te kunnen voorzien van Torck materiaal!torck fabriek

Tijdens de tweede wereldoorlog werden grote delen van de Torck fabrieken plat gebombardeerd! Ook het filiaal in Nederland moest er helemaal aan geloven.

Redenen dus die verklaren waarom toen de productie van trapauto’s stil lag. Maar nét die oorlog was ook weer een inspiratiebron voor Torck : na de oorlog zien we de jeeptrapauto’s opduiken : een kaki legerjeep  kende zoveel succes dat Torck ook meteen andere modellen op de markt gooide : een politiejeep, een saharajeep en zelfs een mini-jeep! Alle varianten zitten in onze verzameling.

Later kwam ook “de vespa” voor kindjes! Deze werd ontworpen in heel veel kleuren , diverse uitvoeringen, zadels,etc. Ja, zelfs een heuse sidecar werd eraan bevestigd! Dit accessoire kende echter geen succes, en werd  vrijwel onmiddellijk uit productie genomen. Meteen de belangrijkste verklaring waarom die sidecar ondertussen zo zeldzaam, en haast onvindbaar is. We zijn momenteel de enige gekende bezitters van een compleet authentiek bewaarde combinatie van deze Torck vespa mét side. Deze combinatie was op onze tentoonstelling in het nationaal speelgoedmuseum van Mechelen te zien.

Het model Francorchamps is hier een echte weerspiegeling van de Amerikaanse bolides. In maar liefst vijf verschillende uitvoeringen werd hij geproduceerd : de ene versie al met meer succes dan de andere…maar toch! Niet voor niets werd deze auto naar ons Belgisch racecircuit genoemd. Enkele van deze modellen werden na enkele maanden reeds uit productie genomen. Dat verklaart meteen waarom deze versies van het model nu hoogst uitzonderlijk en heel moeilijk te vinden zijn.

En dan was er ook nog Expo ’58 : de wereldexpo, in Brussel….

Torck heeft tgv deze expo de gekende wandelstokstoel/canne-siège of “sitteney” gelanceerd. In veel kleurtjes te verkrijgen, en voorzien van zowel het Torck logo als het expo ’58 embleem. Momenteel is het universeel een collectors item geworden.

Minder bekend dan deze sitteney’s, is de Torck demo-vrachtwagen-met-aanhanger, die gemaakt werd op het chassis van een Torck trapauto, en waar kosten noch moeite voor gespaard werden, in 1958.

Dat dit exemplaar absoluut uniek is en gemaakt werd voor de eigen stand van Torck op de wereldexpo, behoeft geen verdere uitleg : op dit eenmalig geproduceerd exemplaar  werd  bekabeling voor elektrische verlichting van zowel vrachtwagen als van de aanhanger voorzien, zowel voor- als achteraan! Precies écht, dus. Ja, tot de claxon en de ruitenwisser werkten elektrisch.

Bovendien is hij nu nog helemaal origineel bewaard, en was hij ook de miniatuur van de échte Torck vrachtwagen! Tot de nummerplaat toe, is de miniatuur van de échte Torck vrachtwagen die de winkels moest bevoorraden.

Maar wat nog belangrijker is : hij maakt deel uit van onze verzameling. Dit gegeven maakt dat deze collectie voortaan permanente exclusief wordt.

In de jaren ’60 krijgen we een overduidelijke weerspiegeling van het straatbeeld in het aanbod van hun trapauto’s : de auto’s die toén echt “in” waren, werden bij Torck in trapautoversie gemaakt, denken we hierbij aan de Fiat, de Peugeot, de VW Kever en uiteraard de bekende en legendarische Daf!

Rond de Jaguar E-type is heel wat commotie geweest : het model kende heel wat problemen, was een peperduur ontwerp, en werd om o.m. al deze redenen slechts beperkt geproduceerd.

Het werd meteen de laatste productie in eigen huis. Met de ontwerper ervan, hebben we heel veel en lange persoonlijke gesprekken gehad! Een voorrecht. Wie momenteel een Jaguar E-type van Torck bezit in originele, compleet gave, en vooral “ongerestaureerde staat”, mag zich tot “de gelukkigen” onder de grote verzamelaars rekenen.

Het wordt de laatste “échte” Torck.

De “plastiekrage” doet ondertussen niet alleen zijn intrede in speelgoedland, maar in vele sectoren. Ook Torck, die liefst vasthield aan zijn oude liefdes “hout” en “zware metaalplaat”, werd hiermee geconfronteerd.

In 1969 krijgt Torck een flinke steun van de Belgische staat. Maar zelfs dit heeft het bedrijf niet meer kunnen redden.

Er wordt vanuit het beleid nog een laatste poging gedaan om nog enkel trapauto’s in plastiek in te voeren, en met een Torck logo erop, op de Belgische markt te gooien.

Zelf deze plastiek auto’s ontwerpen, laat staan ze ook nog produceren ,was toen al helemaal onmogelijk geworden. Er werden dus Italiaanse plastiek auto’s ingevoerd, en al dan niet “voorzien van een Torck stickertje”, op de Belgische markt gegooid. Men wou en zou absoluut nog aan de vraag naar plastiek auto’s voldoen ,en dit bleek de enige en laatste mogelijkheid. Zelfs in de laatste Torck cataloog worden de plastiek auto’s mét hun Italiaanse origineel merk afgebeeld!

Op 25 februari 1971 gaat Torck failliet. De stijgende loonkost, concurrentie van het (voor de consument veel goedkopere) plastiek, enz.. konden hen niet meer redden.

De gebouwen in Deinze werden enkele jaren later verkocht en in gebruik genomen door de firma Beeusaert. Een fabrikant in … jawel… speelgoed!
Een paar jaar geleden verkocht de firma Beeusaert ze aan een bouwpromotor. Momenteel staan ze er nog. Leeg. Wij mochten ze van de huidige eigenaars ondertussen gebruiken voor o.a. een heel bijzondere Torck expo – “Torck@Torck”, én voor verschillende fotoshoots.

Heel wat van dit nostalgisch verleden is opnieuw samengespaard door ons. Deze site vertelt U er meer over! Veel kijk- en leesplezier!

copyright : zowel teksten als foto’s in deze rubriek, en verder op onze site, blijven onze eigendom en mogen niet gekopieerd of verspreid worden zonder onze schriftelijke toestemming.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *